Trouwen op het gemeentehuis: wat je kunt verwachten

Elke bruiloft in Nederland begint op hetzelfde punt: een ambtenaar van de burgerlijke stand die de akte voorleest. Waar dat gebeurt kunnen jullie kiezen, maar bij een groot deel van de stellen is dat gewoon het gemeentehuis of het stadhuis van hun eigen plaats.

Daar is niets mis mee, en het is vaak de verstandigste keuze. Wel is het een heel andere dag dan trouwen op een landgoed, en dat merk ik als fotograaf meteen.

Ik ben Jantine en ik fotografeer sinds 2018 bruiloften. Ik fotografeerde op de stadhuizen van Tilburg, Breda, Rotterdam en Vianen en op de gemeentehuizen van Waalwijk, Kaatsheuvel, Best, Drunen, Oisterwijk en Vlijmen. Dit is wat die dagen gemeen hebben.

Wat een gemeentehuis anders maakt

Drie dingen, en ze hangen allemaal samen met tijd.

De ceremonie is kort. Reken op een half uur tot drie kwartier, inclusief binnenkomen en uitlopen. Voor jullie staat er meestal al een ander gezelschap te wachten en daarna komt het volgende. Er is geen ruimte om na afloop nog rustig in de zaal rond te lopen.

De ruimte is beperkt. Trouwzalen hebben een maximum aantal gasten, en dat is vaak lager dan stellen verwachten. Vraag het na voordat jullie de uitnodigingen versturen, niet erna.

Het gebouw is er voor iedereen. Er lopen mensen langs die een paspoort komen halen. Dat klinkt storend, maar in de praktijk levert het juist leuke beelden op: onbekenden die blijven staan en klappen als jullie naar buiten komen.

De leges: waarom de dag van de week uitmaakt

Gemeenten rekenen leges voor een huwelijksvoltrekking, en die verschillen sterk per dag en per moment. Bij vrijwel elke gemeente geldt hetzelfde patroon.

Een gratis of kosteloos huwelijk is er meestal op vaste momenten doordeweeks, in een kleine ruimte en met een beperkt aantal gasten. Een gewone doordeweekse dag kost meer, een zaterdag aanzienlijk meer, en trouwen op een externe locatie kost daarbovenop nog een toeslag voor de ambtenaar.

Dat verschil is groter dan de meeste stellen denken en het is een van de weinige knoppen waar je zonder verlies aan kunt draaien. Hoe deze post zich verhoudt tot de rest staat in het artikel over wat een bruiloft kost.

Wat het licht doet in een trouwzaal

Hier komt mijn eigen vak om de hoek, en het scheelt echt iets voor de foto’s.

Oude stadhuizen. Hoge ramen, veel steen, en licht dat in banen naar binnen valt. Mooi, maar het contrast is hoog: wie bij het raam zit is licht, wie erachter zit is donker. Ik werk daar met eigen licht om dat verschil te dempen.

Moderne gemeentehuizen. Meestal veel glas en een gelijkmatig, vlak licht. Makkelijker om in te werken, maar minder karakter. Hier haal ik het beeld eerder uit de mensen dan uit de ruimte.

Kleine zalen. Bij een kosteloos of doordeweeks huwelijk is de ruimte vaak krap. Dat betekent dat ik dicht bij jullie sta en met een brede lens werk. Voordeel: de foto’s voelen intiem. Nadeel: ik kan niet om jullie heen lopen, dus we spreken vooraf af waar ik sta.

Vraag bij de gemeente of jullie de zaal van tevoren mogen bekijken. Dat mag vaker dan mensen denken, en dan weet ik voor de dag zelf al waar het licht vandaan komt.

Wat je regelt bij de gemeente

Wat ik als fotograaf zie gebeuren

Drie dingen die op een gemeentehuis structureel anders lopen.

De ochtend is het waardevolst. Omdat de ceremonie zo kort is, verschuift het zwaartepunt naar wat eromheen gebeurt. De jurk die nog aan de kastdeur hangt, iemand die een overhemd strijkt, de zenuwen vlak voor vertrek. Dat zijn de beelden die stellen achteraf het vaakst noemen, en ze kosten niets extra aan reistijd.

Het uitlopen is het beste moment. Vlak na het jawoord, als jullie de trap of de stoep op komen en iedereen staat te wachten. Daar zit alle opluchting en alle beweging van de dag in. Spreek af dat de gasten buiten wachten en niet meteen wegwandelen.

Er wordt te weinig tijd ingepland tussen ceremonie en feest. Vaak is het programma zo strak dat er geen half uur overblijft voor foto’s met alleen jullie tweeën. Juist bij een gemeentehuisbruiloft is dat halfuur waardevol, want de ceremonie zelf levert weinig ruimte op.

Kunnen we ergens anders trouwen dan op het gemeentehuis?

Ja, en dat doen veel stellen. De gemeente moet de plek dan wel hebben aangewezen als trouwlocatie. Sommige gemeenten hebben een vaste lijst, andere wijzen op verzoek een plek aan voor één dag.

Dat laatste is de route voor wie op eigen terrein of in de tuin wil trouwen. Wat daar allemaal bij komt kijken staat bij trouwen op jullie eigen plek.

Willen jullie een bestaande trouwlocatie, dan staan alle plekken waar ik fotografeerde op mijn overzicht van trouwlocaties. Over het stadhuis van Rotterdam schreef ik een aparte pagina.

Veelgestelde vragen over trouwen op het gemeentehuis

Hoe lang duurt een ceremonie op het gemeentehuis?

Meestal een half uur tot drie kwartier, inclusief binnenkomen en uitlopen. Ceremonies volgen elkaar op in blokken, dus er is geen ruimte om na afloop nog in de zaal te blijven voor foto’s.

Hoeveel gasten mogen er mee de trouwzaal in?

Dat verschilt per gemeente en per zaal, en het is vaak minder dan stellen verwachten. Vraag het na voordat jullie de uitnodigingen versturen. Bij een kosteloos huwelijk is het aantal meestal het meest beperkt.

Wat kost trouwen op het gemeentehuis?

De gemeente rekent leges, en die verschillen sterk per dag. Doordeweeks is aanzienlijk goedkoper dan zaterdag, en er zijn bij de meeste gemeenten vaste momenten waarop het kosteloos kan. Trouwen op een externe locatie kost extra omdat de ambtenaar dan meekomt.

Kunnen we zelf een trouwambtenaar kiezen?

Bij veel gemeenten wel, en je kunt vaak vooraf kennismaken. Willen jullie iemand die je kent, dan kan die worden beëdigd als babs voor één dag. Dat moet je apart en ruim op tijd aanvragen.

Hebben we genoeg aan een korte reportage als we op het gemeentehuis trouwen?

Dat kan, maar dan mist het deel dat het meeste oplevert. De ceremonie duurt drie kwartier; de ochtend ervoor en het uur erna zijn samen veel langer en leveren de beelden op waar jullie later het vaakst naar kijken.

Mag er gestrooid worden voor de deur?

Bij veel gemeenten niet, of alleen met iets dat opruimbaar is. Vraag het na, want dat moment is er een dat jullie waarschijnlijk op foto willen hebben.

Verder lezen

Hoe jullie de rest van de dag indelen staat bij jullie trouwdag zonder stress en in het draaiboek voor jullie trouwdag.

Twijfelen jullie tussen het gemeentehuis en een eigen plek, kijk dan bij trouwen op jullie eigen plek.